A
A

Hak ve Yükümlülükler


1- GENEL İLKELER

Uluslararası koruma statüsü sahibi kişiler, karşılıklılık şartından muaftır. Başvuru sahibine, başvurusu reddedilen veya uluslararası koruma statüsü sahibi kişilere sağlanan hak ve imkânlar, Türk vatandaşlarına sağlanan hak ve imkânlardan fazla olacak şekilde yorumlanamaz.

2- EĞİTİM

Başvuru sahibi veya uluslararası koruma statüsü sahibi kişi ve aile üyeleri, statülerine uygun olarak kendilerine düzenlenen kimlik belgeleri ile ilköğretim ve ortaöğretim hizmetlerinden faydalanmaktadır. Geçici koruma kapsamındaki yabancılar da benzer şekilde kendilerine düzenlenen “Geçici Koruma Kimlik Belgesi” ile eğitime erişebilmektedir. Söz konusu yabancılara yönelik Milli Eğitim Bakanlığı tarafından çıkarılan 2014/21 sayılı Genelge ile eğitim hizmetlerine ilişkin usul ve esaslar belirtilmiştir.

3- SOSYAL YARDIM VE HİZMETLERE ERİŞİM

Başvuru sahibi veya uluslararası koruma statüsü sahibi ve geçici koruma kapsamındaki kişilerden ihtiyaç sahibi olanlar, valilikler bünyesindeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı vasıtasıyla sosyal yardım ve hizmetlere erişimleri sağlayabilmektedirler.

4- SAĞLIK

Başvuru sahibi veya uluslararası koruma statüsü sahibi kişilerden;
a- Herhangi bir sağlık güvencesi olmayan ve ödeme gücü bulunmayanlar, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu hükümlerine tabidir. Genel sağlık sigortasından faydalanacak kişilerin primlerinin ödenmesi için Genel Müdürlük bütçesine ödenek konulur. Primleri Genel Müdürlük tarafından ödenenlerden ödeme güçlerine göre primin tamamı veya belli bir oranı talep edilir.

b- Sağlık güvencesi veya ödeme gücünün bulunduğu veya başvurunun sadece tıbbi tedavi görmek amacıyla yapıldığı sonradan anlaşılanlar, genel sağlık sigortalılıklarının sona erdirilmesi için en geç on gün içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilir ve yapılan tedavi ve ilaç masrafları ilgililerden geri alınır.
 
Diğer taraftan geçici Koruma kapsamındaki yabancılara yönelik sağlık hizmetleri ise Geçici Koruma Yönetmeliğinin 27 inci maddesi ile düzenlenmiştir.

5- ÇALIŞMA

İş piyasasına erişimle ilgili olarak;

a- Başvuru sahibi veya şartlı mülteci, uluslararası koruma başvurusu tarihinden altı ay sonra çalışma izni almak için başvurabilir.
b- Mülteci veya ikincil koruma statüsü sahibi, statü almasından itibaren bağımlı veya bağımsız olarak çalışabilir. Yabancıların çalışamayacağı iş ve mesleklere ilişkin diğer mevzuatta yer alan hükümler saklıdır. Mülteci veya ikincil koruma statüsü sahibi kişiye verilecek kimlik belgesi, çalışma izni yerine de geçer ve bu durum kimlik belgesine yazılır.
c- Mülteci ve ikincil koruma statüsü sahibinin iş piyasasına erişimi, iş piyasasındaki durum ve çalışma hayatındaki gelişmeler ile istihdama ilişkin sektörel ve ekonomik şartların gerekli kıldığı hâllerde, belirli bir süre için, tarım, sanayi veya hizmet sektörleri, belirli bir meslek, iş kolu veya mülki ve coğrafi alan itibarıyla sınırlandırılabilir. Ancak, Türkiye’de üç yıl ikamet eden veya Türk vatandaşıyla evli olan ya da Türk vatandaşı çocuğu olan mülteci ve ikincil koruma statüsü sahipleri için bu sınırlamalar uygulanmaz.
ç- Başvuru sahibi veya uluslararası koruma statüsü sahibi kişilerin çalışmasına ilişkin usul ve esaslar, Bakanlığın görüşü alınarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından belirlenir.
 
Bu çerçevede, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından 26 Nisan 2016 tarihli ve 29695 sayılı “Uluslararası Koruma Başvuru Sahibi Ve Uluslararası Koruma Statüsü Sahibi Kişilerin Çalışmasına Dair Yönetmelik” çıkarılmıştır. Geçici koruma altındaki Suriyelilerin çalışmalarına ilişkin düzenleme ise Bakanlığımızın da görüşü alınarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının sorumluluğunda yürütülmüş ve hazırlanan çalışma 2016/8375 sayılı Bakanlar Kurulu Yönetmeliği olarak 15/01/2016 tarihli ve 29594 sayılı Resmi Gazete yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

6- HARÇLIK

Kanunun 72 nci maddesine göre kabul edilemez başvuru ile 79 uncu maddesine göre hızlandırılmış değerlendirme kapsamına alınanlar hariç olmak üzere, muhtaç olduğu tespit edilen başvuru sahibine, Maliye Bakanlığının uygun görüşü alınarak Bakanlığın belirleyeceği usul ve esaslar çerçevesinde harçlık verilebilir.

7- YÜKÜMLÜLÜKLERİ

Başvuru sahibi veya uluslararası koruma statüsü sahibi kişi, 6458 sayılı Kanunun Üçüncü Kısmında yazılı yükümlülüklerine ek olarak;
a- Çalışma durumuna ait güncel bilgileri otuz gün içinde bildirmekle,
b- Gelirlerini, taşınır ve taşınmazlarını otuz gün içinde bildirmekle,
c- Adres, kimlik ve medeni hâl değişikliklerini yirmi iş günü içinde bildirmekle,
ç- Kendisine sağlanan hizmet, yardım ve diğer imkânlardan haksız olarak yararlandığının tespit edilmesi hâlinde, bedellerini tamamen veya kısmen geri ödemekle,
d- Göç İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından kendisinden ilgili mevzuat çerçevesinde istenilenleri yerine getirmekle, yükümlüdür. İlgili mevzuat çerçevesinde yükümlülüklere uymayanlar ile başvuruları ve uluslararası koruma statüleriyle ilgili olumsuz karar verilenlere; eğitim ve temel sağlık hakları hariç, diğer haklardan faydalanmaları bakımından sınırlama getirilebilir.

 

Okunma Sayısı: 10423   |   Güncelleme Tarihi: 12/9/2016
Bu İçeriği Paylaş   |   Sayfayı Yazdır