Göç ve Diaspora Vakfı (GDV) tarafından düzenlenen "Suriye'ye Güvenli ve Sürdürülebilir Dönüş Perspektifleri" başlıklı Bölgesel Göç ve Geri Dönüş Forumu, Ankara’da başladı.

Suriye'ye yönelik geri dönüş süreçlerinin farklı boyutlarıyla ele alınacağı 3 günlük forumun ilk gününde, "Bölgesel Sahiplenme ve Kriz Yönetiminde Vizyon Ortaklığı" konusu işlendi.

GDV ev sahipliğinde gerçekleşen foruma; Dışişleri Bakan Yardımcısı Hacı Ali Özel, İçişleri Bakan Yardımcısı Mehmet Cangir, Göç İdaresi Başkanı Muhammet Selami Yazıcı ve GDV Başkanı Recep Seyyar katıldı. Programda ayrıca Irak, Suriye, Ürdün, Lübnan ve Mısır’dan bakanlar, bakan yardımcıları, akademisyenler ve göç alanında uzman bürokratlar yer aldı.

"Dünyada yerinden edilmiş insan sayısı 120 milyonu aştı"

Dışişleri Bakan Yardımcısı Hacı Ali Özel, forumun açılışında yaptığı konuşmada, dünya ve bölgenin göç baskısı altında çok boyutlu bir sınavla karşı karşıya olduğunu belirtti.

Bakan Yardımcısı Hacı Ali Özel, "Silahlı çatışmaların yanı sıra iklim değişikliği, doğal afetler, yoksulluk, gıda ve su güvensizliği ile ekonomik ve sosyal kırılganlıklar gibi sebepler nedeniyle bugün dünya üzerinde yerinden edilmiş insan sayısı 120 milyonu aşmıştır." dedi.

Devam eden çatışmaların, kitlesel göç hareketlerine doğrudan maruz kalan Türkiye gibi bölge ülkeleri üzerindeki yükü artırdığına işaret eden Bakan Yardımcısı Hacı Ali Özel, bunun en acı yansımalarının Orta Doğu'da yaşanan insani kriz ve zorunlu göç hareketlerinde görüldüğünü vurguladı.

"İsrail'in eylemleri göç baskısını ve güvenlik risklerini artırıyor"

İsrail'in uluslararası hukuku hiçe sayan saldırgan ve yayılmacı politikalarının bölgede barış ve istikrarı ağır biçimde tahrip ettiğini ifade eden Dışişleri Bakan Yardımcısı Hacı Ali Özel, şunları kaydetti:

"Gazze'de yürüttüğü insanlık dışı eylemler, Filistin'deki işgal ve ilhak uygulamaları ile Lübnan'a yönelik saldırıları yüz binlerce insanı yerinden ederek bölge genelindeki göç baskısını ve güvenlik risklerini artırmaktadır."

Bakan Yardımcısı Hacı Ali Özel, Türkiye'nin göç yönetiminde uluslararası hukuk temelinde ortak sorumluluk, etkin uluslararası işbirliği ve insan odaklı çözümleri esas alan bir yaklaşımı savunmayı sürdüreceğini dile getirdi.

Türkiye'nin, başta Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (BMHYK) ve Uluslararası Göç Örgütü (IOM) olmak üzere uluslararası platformlarda tecrübesini paylaşmaya devam ettiğini belirten Dışişleri Bakan Yardımcısı Hacı Ali Özel, forumun verimli görüşmelere ve ortak çözüm arayışlarına katkı sağlamasını temenni etti.

"8 Aralık'tan itibaren 700 bini aşkın kişi gönüllü dönüş yaptı"

İçişleri Bakan Yardımcısı Mehmet Cangir ise Suriye krizinin uluslararası toplum için büyük bir imtihana dönüştüğünü, Türkiye'nin en fazla Suriyeliye ev sahipliği yapan ülke olarak insani sorumluluğunu yerine getirdiğini söyledi.

Türkiye'nin geri dönüş politikasının ilkelerine değinen Bakan Yardımcısı Mehmet Cangir, şöyle konuştu:

"Türkiye açısından geri dönüş politikasının temelinde tek bir ilke vardır: Geri dönüşler gönüllü, güvenli, onurlu ve düzenli şekilde gerçekleşmelidir. Tüm uygulamalarımızı bu ilke üzerine inşa ettik. Süreci ulusal mevzuatımızın yanı sıra uluslararası hukuk ve insan hakları standartları çerçevesinde yürütmeye devam ediyoruz."

Suriye'de 8 Aralık 2024 tarihinde yaşanan rejim değişikliğinin ardından gönüllü geri dönüşlerde büyük bir ivme yakalandığını kaydeden Bakan Yardımcısı Mehmet Cangir, "Sadece 8 Aralık'tan itibaren 700 bini aşan sayıda insan gönüllü geri dönüş gerçekleştirdi. Bu tablo bize önemli bir gerçeği göstermektedir. İnsanlar güvenli şartlar oluştuğunda doğal olarak kendi ülkelerine dönmek istemektedirler." değerlendirmesinde bulundu.

Geçici koruma altındaki Suriyeli sayısı 2,2 milyona geriledi

Forum kapsamında, GDV Başkanı Recep Seyyar'ın moderatörlüğünde "Bölgesel Göç Hareketlerinin Geleceği, Bölgesel İstikrar ve Gönüllü Geri Dönüşte Bölgesel Koordinasyon: Ortak Sorumluluk Modelleri" başlıklı panel düzenlendi.

Panele katılan Göç İdaresi Başkanı Muhammet Selami Yazıcı, Türkiye'nin düzenli göç, uluslararası ve geçici koruma, gönüllü geri dönüş, sınır yönetimi ve düzensiz göçle mücadele alanlarında kapsamlı çalışmalar yürüttüğünü anlattı.

Cumhurbaşkanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın 2023'teki seçim döneminde Suriyelilerin zorla gönderilmeyeceğini açıkça ifade ettiğini hatırlatan Göç İdaresi Başkanı Muhammet Selami Yazıcı, "Sayın Cumhurbaşkanımız, 'Suriyeli kardeşlerimizin başımızın üstünde yeri var, hiçbir şekilde zorla göndermeyeceğiz.' diyebilecek bir duruşu sergilemiştir. O da bize o dönem için çok büyük bir umut ışığı olmuştur." ifadelerini kullandı.

Suriye'de 8 Aralık'tan sonra hızlanan gönüllü geri dönüşlerle geçici koruma altındaki Suriyelilerin sayısının 2,2 milyona gerilediğini bildiren Başkan Muhammet Selami Yazıcı, bugüne kadar yaklaşık 1 milyon 500 bin kişinin ülkesine gönüllü döndüğünü açıkladı.

Göç İdaresi Başkanı Muhammet Selami Yazıcı, forumun hayırlara vesile olmasını dileyerek, 3 gün boyunca çalışmalara her türlü katkıyı sunmaya hazır olduklarını kaydetti.

Oturumda ayrıca Lübnan Sosyal İşler Bakanı Haneen Sayed, Irak Göç ve Göçmenler Bakan Vekili Kerim El-Nuri, Suriye Acil Durum ve Afet Yönetimi Bakan Yardımcısı Ahmed Ekzayez ile Dışişleri Bakanlığı Göç Politikaları ve Vize İşlemleri Genel Müdür Vekili Reyhan Özgür konuşmacı olarak yer aldı.